Klimaty Łagowskie

Herb Flaga


16 października 2015


Georg Beuchelt – właściciel Fabryki Mostów,

Konstrukcji Stalowych i Wagonów z Grünberg

Zielonej Góry


Początek, to 1876 i dalszy dynamiczny rozwój do końca XIX w. m.in. w 1890 r fabryka liczyła 280 pracowników, a w 1901 r zajmowała powierzchnię 58.300 m2 i była w czołówce niemieckich zakładów konstrukcyjnych. Fabryka od początku produkowała mosty i konstrukcje stalowe, dalej projektowała i produkowała wagony kolejowe pod potrzeby rozwijającego się kolejnictwa pasażerskiego i towarowego oraz specjalistycznego w budownictwie kolejowym i mostowym. Kolejnym obszarem do konstruowania i realizacji, to urządzenia podwodne, podziemne i samochody.


Georg Beuchelt

Jak podają zapisy, firma rozwija się, przyjmuje wiele zleceń na budowę mostów na Odrze i jej bliższych i dalszych dopływach. Od 1876 do 1925 roku zakładu wybudowały 42 mosty na Odrze oraz dalsze 52 mosty na rzekach do niej wpływających. Na terenie Niemiec firma ta wybudowała też 403 mosty drogowe i kolejowe.


Most Most















Największe osiągnięcie to Wrocław – Most Cesarski 1906 – 1907 nazwany w Polsce - Most Grunwaldzki o konstrukcji wiszącej i był on drugim co do wielkości w Niemczech oraz elektryczny most zwodzony w Szczecinie, most cesarzowej Luizy, most Świnoujski w Berlinie.

Ta silna firma budowała też mosty w Turcji, Rumunii i koloniach niemieckich.

W latach 1903 i następnych budowała linię kolejową z mostami na trasie Damaszek – Bagdad.

Firma Beuchelta budowała też konstrukcje wysokościowe jak kopuła Ateneum i Palmiarnię w Bukareszcie, halę dworca lotniczego Berlin – Tempelhof, czy dworca głównego we Frankfurcie nad Odrą, halę targową w Toskanii, dworzec kolejowy w Rostocku. Ta silna firma budowała też stalowe konstrukcje dla budownictwa wodnego – schody i bramy śluzowe, tamy iglicowe, bramy bezpieczeństwa.

Wagony kolejowe rozpoczęto budować od 1896 roku wykorzystując zapotrzebowanie przy rozwoju nowych tras kolejowych. Tak powstały wagony osobowe, restauracyjne, bagażowe, pocztowe, towarowe ale też lodownie, cysterny.


Wagon kolejowy Wagon kolejowy














Kupującymi były różne państwa – Rosja, Włochy, Austria, Turcja, Brazylia, Dania, Togo, Tanganika, Kamerun i in.

W okresie 1886 – 1926 wyprodukowano 24.494 wagony, a 20.920 to wagony towarowe. Czas I Wojny to pobór 700 robotników do wojska, upadek umów, nowa konkurencja firm, trudności w zakupie surowców do produkcji. Wagon kolejowy Firma Beuchelt dostosowała swoją produkcję także do potrzeb wojskowych produkując wagony do przewozu amunicji (amunicyjne) oraz mostów specjalnych.

Czas po 1920 roku i następne, pozwolił pokonywać trudności i dzięki kolejnym zamówieniom kolei państwowej na wagony także zakład się rozwijał (było już 1500 pracowników).

Budowa dróg, autostrad, to przychylny czas w Niemczech dla dobrej koniunktury firmy Beuchelta. Czas po 1933 roku militaryzacja gospodarki, tajne i jawne przygotowania się do rozwoju zbrojeń i wojny daje zwiększenie produkcji. Kabriolet

Tutaj w Grünberg (Zielonej Górze) budowano czasowo i montowano karoserie, autobusy, samochody dla wojska, pocztowe, łączności, podwozia, a także samochody osobowe – kabriolety. W 1938 roku budowano już i montowano wagony specjalne towarowe, aprowizacyjne, amunicyjne, cysterny, ciągniki i przyczepy typu saperskiego dla potrzeb wojska. Czas wojny po 1939 roku, to dalszy rozwój produkcji na rzecz wojska – budowa kadłubów łodzi podwodnych i dalszy wzrost pracowników, aż do 2200 osób.

Czas wojny, to zastępowanie robotnika niemieckiego, ale też żołnierza frontowego jeńcem wojennym i robotnikami przymusowymi różnych narodowości aż do stycznia 1945 roku. Powojenny czas to kontynuacja istnienie fabryki wagonów pod szyldem „ZASTAL”…


Auto ciężarowe Auto ciężarowe













Georg Beuchelt żył w latach 1852 – 1913 i tutaj w Zielonej Górze został pochowany na dużym wówczas Cmentarzu Zielonokrzyżowym – „Grüner Kreutz” zlikwidowanym w PRL-u na początku lat 60-tych tworząc Park Tysiąclecia. W tym parku pozostało kilka pamiątek po cmentarzu, grobach i mauzoleach. Od strony ulicy Wazów na wprost Polikliniki jak antyczna kolumnada, są spore pozostałości mauzoleum rodzinnego Beucheltów.


Mauzoleum Mauzoleum













Jako zielonogórzanin, był deputowanym do parlamentu Rzeszy i w Reichstagu w 1907 wypowiadał się o zmianie ustawy winiarskiej. Wtedy Grünberg był silnym winiarskim ośrodkiem uprawy, produkcji win i koniaków oraz kontynuowania tradycji winiarskiej. Był też fundatorem Kościoła Najświętszego Zbawiciela – wtedy do 1945 kościół ewangelicki Erlöserkirsche.


Beuchelt – mosty stalowe, tutaj lokalnie …

Ostatnie ćwierćwiecze XIX wieku to rozwój techniki na wielu kierunkach – mosty powstawały w wielu nowych, potrzebnych miejscach i przez lata całe licząc od 1876 – 1926 zastępowały też słabe, drewniane, małe i wąskie, o niewielkiej nośności a potrzebne dla kolejnictwa, przewozów.

Drogi zapełniały się pierwszymi pojazdami mechanicznymi – rowery, motocykle, automobile …

W Zielonej Górze (ob. „Zastal”) produkowano i instalowano na całym biegu Odry i jej dopływach coraz to nowe, większe, dłuższe mosty stalowe. Tak powstało ich 94. Kolejne 403 mosty, to łączniki drogowe i kolejowe w całych Niemczech. Czas wojny zmniejszył ich produkcję, ilość, niektóre mosty były wysadzane jak to się dzieje na wojennych frontach walk, były bombardowane aby utrudniać przeciwnikowi przemarsze i zdobywanie terenów.

W Bytomiu Odrzańskim był most Beuchelta – pozostały przyczółki, w Nowej Soli są dwa mosty z tamtych czasów, z których jeden, to techniczne osiągnięcie – most zwodzony. Obok Nowej Soli w Stanach, jest zabytkowy, ogromny most kolejowy z ufortyfikowaniem pod względem wojskowej ochrony. Te wtedy nowoczesne mosty, po naprawach po 1945 roku, kiedyś wystarczające stalowe kolosy, stały się za wąskie, małe choć nadal przydatne jak w Cigacicach, Krośnie Odrz. („kraciaki”) we Frankfurcie nad Odrą, Gorzowie Wlkp. i in. To już inny czas, czasy po 1945, okres pokoju powojennego, odbudowy w PRL-u.


Źródło: Miesięcznik „Puls” Nr 10/158/X/2011 r.

Korzystano-skrót art. Prof. Zbigniewa Bujkiewicza z (Przemysł Metalowy Zielonej Góry cz. II)

Opracował: Ryszard Bryl

Zdjęcia: Ryszard Bryl oraz Archiwum Państwowe w Zielonej Górze

i czasopismo "Łącznik Zielonogórski"-dodatek do „Gazety Lubuskiej”.


Strona: [1] [2] [3] [4]