Klimaty Łagowskie

Herb Flaga


17 lipca 2016


Co to by mogło być? - Mutant lokalny - Łagów po 1975 r.


Otrzymałem po znajomości opracowanie pt: Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Łagowa w latach 1974 - 1975 r. Autorzy planu mgr Krystyna Nahorska, mgr inż. Antoni Piekarz i inni, z dawnej Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej.

Opracowanie oczywiście sztabowe, z socjalistycznym zacięciem i rozmachem, kreślące takie widoki, że strach gdyby już tak realizowano. Zespół autorów roztoczył wizje i perspektywy, które dla pamięci naszej małej rzeczywistości w 2013 roku są oczywiście nieaktualne, nigdy ich nie realizowano, ale też nic nie stało w miejscu - Łagów miał lepsze i gorsze momenty o czym sukcesywnie piszemy w „Klimatach Łagowskich" od pięciu lat. Całość tekstu, to tylko część założeń, smaczków i niemożności wówczas i w porównaniu obecnie.

Warto wiedzieć jak mogło być, gdy snuto wizje w pracowniach urbanistycznych choć korzystano też z zasobów innych instytucji tego samego okresu m. in. Zjednoczenia „Uzdrowiska Polskie", Fundusz Wczasów Pracowniczych Ciechocinek, PKP Poznań, UW Zielona Góra, a także innych władz, instytucji i decydentów.

W opracowaniu przyjęto, że Łagów i Łagówek ma w 1972 r. - 1701 mieszkańców (Łagów 1441, Łagówek 260 osób).

Łagów w 1990 r. będzie już miał dominującą funkcję lecznictwa uzdrowiskowego o 2.500 łóżkach, a mieszkańców związanych z jego obsługą na połowę tej liczby. Dodatkowo turyści i wczasowicze, co po 1990 zapełnią Łagów do 5.500 mieszkańców pomijając przeliczenia typu 0,7 osoby na łóżko, czy 0,5 osoby na turystę!?

Łącznie, liczba ludności stałej i sezonowej przyjmowana była dla Łagowa na 10-11 tys. osób. Przyjmowano w prognozie na lata 90 - te XX wieku, że dominującą funkcją Łagowa będzie lecznictwo uzdrowiskowe i stąd te nowe, duże liczby w tak małym obszarze. Oczywiście okazały się fikcją. Łagów, władze powiatowe i wojewódzkie oczywiście miały wiedzę, że była to już przed II wojną światową miejscowość wczasowa, kurortowa i też nastawiona wówczas na rozwój i napływ wczasujących.

W Łagowie, funkcja wypoczynkowa została zapoczątkowana decyzjami dyrekcji FWP Ciechocinek, aby proponować, adaptować i uruchamiać ośrodki wczasowe - Zamek FWP, Bajki FWP, prywatne kwatery, „wczasy pod gruszą" co zwiększało ilość wypoczywających i ilość miejsc. W latach 1960 - 1965 powstają ośrodki wczasowo - wypoczynkowe i sezonowe, ZMS - pod namiotami przy Zameczku, Ośrodki POSTiW - Promyk z bazą campingową, Ośrodek ZG ZNP przy nowej wówczas szkole, Ośrodek Wczasowy - na Sokolej Górze, Ośrodek Schroniska Młodzieżowego na tzw. cyplu z kierownikiem p. Zbigniewem Szarkiem, Ośrodek Wczasowy z bazą campingową koło starego boiska sportowego, także półwyspu, kierowanym przez p. Zbigniewa Ziółkowskiego. Przy ul. Mostowej 1, były sezonowe wczasy pracowników PGR. To pokazywane tutaj zestawienie, daje w domyśle liczbę ludzi, sprzętu, imprez, bazy gastronomicznej, które się rozwijały. W szkole podstawowej w Kosobudzu funkcjonowało Szkolne Sezonowe Schronisko Młodzieżowe - także baza dla grup wędrownych, w łagowskiej Tysiąclatce, baza letnia dla wędrownych grup młodzieżowych jako kolejne schronisko. Z tego nie pozostało nic! Te bazy, to namioty, campingi, pawilony mieszkalne idą w niepamięć, ruinę, pod rozbiórkę.

Dla porównania fragmenty opisu stanu z 1972 r. i prognozowanej bazy na 1990 r. /ilości osób/.


St

Akcenty tamtych obozów, wczasów, schronisk uległy po 1990 r. zamianie na obiekty wyższej klasy, lepszej użyteczności, rozwiązano lub poniechano działalności jako nieopłacalne, niedotowanie finansowo itp. W omawianym okresie Łagów miał lokalnie 5 zakładów przemysłowych i punktów rzemieślniczych zatrudniających 118 osób w tym 15 kobiet. Całość pracy to charakter usługowy, na lokalne potrzeby Łagowa.

Tartak przy ul. Chopina, zatrudnienie 65 osób i jest to od lat największy lokalny zakład przemysłowy w Łagowie położony na 3.49ha. W latach 70 tych jego stan techniczny oceniano jako dobry. Przewidywany do likwidacji. Gorzelnia w obszarze Zakładu Rolnego przy ul. Mostowej z zatrudnieniem 5 osób, produkcją 120 tys. litrów surówki spirytusowej rocznie.

Masarnia - przy ul. 22 Października 1, stan obiektu zły, obiekt poniemiecki o tej samej funkcji, ciasny, niesprawny, z zrzutem nieczystości do j. Trześniowskiego. Jest w trakcie budowy obiekt nowy GS-owskiej masarni przy ul. Chopina na obiektach czynnego tartaku o pow. 0.5 ha.

Piekarnia - obiekt miejscowego GS - przy Dworcowej 4, od czasu powojennego przy ul. 22 Października, poniemiecki, stary technicznie. Nowy obiekt na wyznaczonych terenach pod obiekty przemysłowe przy ul. Chopina, za tartakiem, nową piekarnią, masarnią. Pow. działki 0.30 ha.

Stolarnia - obiekt przy ul. Sulęcińskiej - stary, ciasny, tymczasowo utrzymywany na potrzeby lokalne na powierzchni 0.030 ha.

Młyn elektryczny - k. Jemiołowa, placówka do przemiału zbóż na mąkę, otręby, tracący swoje znaczenie ze względu na brak rozwoju rolnictwa, (ostatecznie zamknięty w......r.) sprzedany, nic się nie dzieje.

GS SCh - Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska, to także stary poniemiecki plac handlowy magazynów i składów stacji PKP. Obiekty są remontowane, przystosowywane na bieżące potrzeby - skupu trzody chlewnej, cukiernię, punkt z materiałami opałowymi i budowlanymi. Ułatwieniem jest bliskość transportowa w obie strony PKP. Do 1990 r. nie są przewidywane inne, nowe obiekty przemysłowe.

Rolnictwo Łagowa jest skromne z istniejącymi glebami ki. V i VI. Łagówek ma ki. IV a i IV b, funkcjonują słabe kółka rolnicze w Jemiołowie i Łagówku i dla rolników uprawiających małe kilkuhektarowe obszary ziemi nie dające źródła utrzymania pełnego. Stąd tzw. chłoporobotnicy. Pierwsze lata po osiedlaniu struktura upraw była lepsza rolniczym zainteresowaniem, obecna nie rokuje rozwoju. Zasadniczym elementem krajobrazowym na Ziemi Łagowskiej są lasy i rezerwaty przyrody, jako ciekawe obiekty pozostałości i pielęgnacji lasów kilku pokoleń, w tym niemieckich. Przyszłościowo obszary leśne wykorzystywane w sposób planowany na obszarze krajobrazu turystycznego i pomników przyrody, oraz z krajobrazami zasługującymi na ochronę - i to jest robione nadal.

Dzisiaj przeglądając założenia projektowane, trzeba wyraźnie zaznaczyć pełne niepowodzenie w rolnictwie - tylko niektórzy gospodarują nadal i na większych obszarach, rozwiązano PPGR-y nie potwierdziły się i nie wystartował rynek warzywnictwa i sadownictwa pomimo zapotrzebowania lokalnej kuchni wczasowej? Tym samymi wiąże się to z nie potwierdzeniem rozbudowy uzdrowiskowej. „...Ze względu na prognozowany charakter sanatoryjno - uzdrowiskowy Łagowa, uciążliwe usługi związane z okolicznym rolnictwem, projektuje się ich zlokalizowanie w jednostce osadniczej, rozwojowej w Toporowie, w której znajduje się wielozakładowe gospodarstwo PPGR. Będą to przede wszystkim usługi związane bezpośrednio z produkcją rolną, obsługą weterynaryjną, doradztwem specjalistycznym i zaopatrzeniem rolnictwa, skupem i składowaniem produktów rolnych, transportu, remontem maszyn i innych". Z uwagi na potrzeby regionalnej gospodarki rybackiej planuje się zarybianie jezior, odławianie ryb, hodowlę. Z tego co powyżej nie zrealizowano nic interesującego, a wręcz przeciwnie - destrukcja weszła i unieszkodliwiła prognozy (przyp. red.).

Przeglądając zapisy prognoz w zakresie mieszkalnictwa i pomijając nieudane prognozy „uzdrowiskowe" Łagów miał w zasobach 186 budynków mieszkalnych co dawało 1.195 izb mieszkalnych o 18.084 m powierzchni użytkowej, a to dawało wskaźnik 1,5 mieszkańca na izbę i 13.5 m2 na mieszkańca.

W układzie przestrzennym Łagowa lat 70 - tych jak pisali autorzy, można wyodrębnić 4 zespoły mieszkaniowe o odrębnych cechach układu urbanistycznego, różnych okresach budowy, różnym stanie technicznym. Cytuję z zapisu oryginału:

1. Zespół mieszkaniowy na terenie obecnego centrum osiedla (przesmyk) obejmujący ulice: Toporowską, Sulęcińską Paderewskiego, Chrobrego, Kościuszki, Zamkową Mostową. Zabudowa w tym zespole najbardziej zróżnicowana od budynków parterowych do 3 kondygnacyjnego. Charakter zabudowy w większości zwarty, z pierzejami zabytkowymi między Bramą Polską a Bramą Brandenburską. Zespół posiada największą ilość budynków o złym stanie technicznym. Na stan techniczny budynków duży wpływ wywiera usytuowanie równoległe do warstwie co powoduje narażenie na działanie spływających wód opadowych. Zespół nie posiada osiedlowych urządzeń sanitarnych, mieszkańcy nadal zaopatrują się ze studni publicznych widniejących co jakoś czas, na poboczu ulic i chodników lub studni przydrożnych na podwórzu, a nawet w domu (pompy uliczne).

2. Zespół mieszkaniowy Osiedle Lecha, zbudowany w latach 1933 - 43, przeznaczony był dla pracowników leśnych. Stan techniczny budynków dobry. Istnieje czynny hydrofor osiedlowy, urządzeń odprowadzających ścieki sanitarne - brak.

3. Zespół mieszkaniowy przy ul. 22 Października i Ogrodowa. Wiele budynków w zespole nie przekracza w większości 50 - tych lat. Powstał z chwilą uruchomienia tartaku. Zasadniczy wpływ na ukształtowanie zespołu miało wybudowanie linii kolejowej Toporów - Międzyrzecz. Budynki przy ul. Ogrodowej posiadają hydrofor.

4. Zespół mieszkaniowy Kolonia Łagów, też budowany po 1930 roku położony w północnej części osiedla, na regularnym układzie prostopadłych dróg. Jest to zabudowa typu zagrodowego. Stan techniczny budynków dobry.

Pozostając przy prognozach, perspektywach mieszkalnictwa do 1990 roku przy 5.500 mieszkańcach stałych w Łagowie - nie warto przywoływać liczb nowego budownictwa, gdyż nic takiego nie zaistniało! (str. 29 opracowania), /pomijając budownictwo prywatne - red./

W pracowniach urbanistycznych planowano w Łagowie także nowe powierzchnie administracyjne, co z 5.500 osób mieszkańców stałych będzie stanowić ca 4% ludności czyli 5.500 x 4 = 220 osób, a to wymagać będzie 220 x 15 m2 = 3.300 m2 pow. użytkowej. Te założenia przyjmowano jako obiektywne, konkretyzujące się uzdrowisko, rozwój, statut miejski (przyp. red.).

Kontynuując przegląd spraw niezrealizowanych - przytoczmy, że w miejskim już, uzdrowiskowym Łagowie będzie trzeba mieć żłobek o 46 miejscach, dzieci w szkole 10 - cio letniej może być 825, dla których potrzebny będzie jeszcze 1 obiekt szkolny na 12 izb lekcyjnych (przy 11 już istniejących). Przedszkolnych miejsc będzie potrzeba 270 czyli 9 oddziałów, a to wywoła potrzebę wybudowania dwóch nowych obiektów... Przewiduje się potrzebę budowy nowej przychodni zdrowia na terenie ośrodka centralnego.

Świetnie na papierze planów urbanizacyjnych prezentują się perspektywy usług zdrojowych, sportowych, obsługi, gastronomii, kultury itp. Atrakcji całorocznych w rozbiciu na ludność stalą i sezonową: np. kino letnie na 1.000 osób:

- stołówki i kawiarnie (200 miejsc w domu zdrojowym),

- pijalnia wód, plaża, basen, park gimnastyki leczniczej, zakład przyrodo - leczniczy, dom zdrojowy (sala koncertowa, kino stałe 800 miejsc),

O wypełnieniu przestrzeni dla ludności stałej, zapotrzebowaniu na inne budowle, warsztaty, usługi, punkty rzemieślnicze - także nie rozwodzę się i nie przytaczam, gdyż nie mogły one zaistnieć w nawet 1 procencie. W planach był zakreślony nowy cmentarz lokalny o pow. 2 ha, na wschód od Łagowa, na terenach wtedy PGR-u. Należy podkreślić wartościowe planowanie ochrony zieleni urządzonej i znaczącej ochroną całości obszarów przyrodniczych, (ale czy byłaby chroniona - red.).

Łagów lokalny, Łagów uzdrowiskowy, Łagów w rozwoju komunikacji, będzie wymagał nowych decyzji i takie ma planowanie (przyp. red). Linia kolejowa, to linia o charakterze lokalnym, nie mająca znaczenia w układzie krajowym, tylko 20% wykorzystania 3 parami pociągów – 6 przejazdów.

Nie rokuje rozwoju i zmniejsza się ruch pasażerski, kolejowy, przy braku połączenia z większymi ośrodkami kraju, a tym samym rośnie znaczenie komunikacji PKS. Tutaj mamy już informację, że DOKP Poznań nosi się z zamiarem w perspektywie likwidacji linii. Tutaj też może być jednak inaczej, jeśli będzie realizacja uzdrowiska. Zarezerwowano przy stacji 1 ha ziemi na ewentualną przebudowę dworca PKP.

W taki sposób rosły w znaczeniu przewozy samochodowe - ciężarowe i osobowe i tak pozostaje. Połączenia drogowe, ich remonty, naprawy, poszerzanie i lepsza nawierzchnia pozwala na przemieszczanie się wg. własnych potrzeb. Łagowska stara, zabytkowa zabudowa jest utrudnieniem, a w zimowej porze przy dużych opadach śniegu znaczną trudnością.

Kolejny raz nie przytaczam przykładu jak miało być w koncepcji układu drogowego w Łagowie , gdyż nie zaistniał, a jego prognozy były rewolucyjnie złe... (przyp. red.). Stare nie zawsze da się połączyć z nowym. Jeśli więcej osób, większa motoryzacja, więcej potrzeba paliwa - dobrze, w prognozach kurortu, zdroju, był 1 nowy obiekt na obrzeżu (przyp. red.). Fakt prawdziwy - brak po 2010 r. CPN w Łagowie. Czy mamy rozwój, postęp, działania na rzecz? Co mamy!?

Łagów zrobił poster/w ostatnich 40 - tu latach w ochronie i przesyłaniu wody konsumpcyjnej, oraz odprowadzaniu ścieków. Już w latach 70 tych były istotne prognozy, jak być powinno i jak jest. Co się zmieniło i musiało zmienić, pisaliśmy w Nr 4/16/2012. Nowe przedsięwzięcia w minionych latach pozwoliły poprawić jakość wody pitnej, usunąć studnie i pompy uliczne z już wodą niezdatną do picia (po 1985 r.), zracjonalizować zasoby wody w PGR Łagów, gorzelni, tam też istniejących odstojników brudnej wody powracającej do jeziora łagowskiego. Już wtedy ukierunkowano gospodarkę wodno - ściekową budując oczyszczalnię ścieków w Gronowie k/Łagowa. Był to ważny krok naprzód, gdyż dotychczasowe urządzenia lub ich brak zanieczyszczały wody jeziorowe, a ówczesna aktywna działalność dużych obiektów wczasowych powodowała dużą produkcję nieczystości. To też były pierwsze kroki i przymiarki choć siermiężne, lokalne, do przybliżania się Łagowa do miejscowości zdrojowej i to trwa, i to się teraz potwierdza, a sieć kanalizacji, gazowa sieć lokalna, jeszcze podnosi jakość czystego powietrza, typu uzdrowiskowego.

Był też Łagów, a potem okolica naszpikowana wczasowiczami na 1-2 dni, dwa noclegi pobytowe przez wędrujących dalej w Polskę, wczasowiczów „Pod Gruszą", odwiedzinami rodzin i znajomych z Polski, bo to ciekawa miejscowość, czyste jeziora - to trwa.

Pisząc o niezrealizowanych projektach tamtego Łagowa oczami wyobraźni, rozumowo właściwie oceniając, byłby to wielki „przerób" ludzi, tutaj lokalnie - ale czy byłby tak uroczy jakim pozostał ?! Czy byłby nowoczesny, czy bardziej byłyby dostrzegane niedogodności, ale też byłby zadeptywany i zaniechany! Coś za coś, jak zawsze - może nowoczesny, miejski na nowym miejscu budowany – duży kawałek Łagowa prostokątny i kwadratowy, wzorem budowanych obiektów lat 70 - tych. Czy byłoby ostatecznie, nowocześnie, ładnie? Czy byłoby to rzeczywiście najlepiej rozwiązane otoczenie przyrodnicze?!

Tym tekstem chciałem pokazać dążenia, trendy, założenia, rewolucje i rewelacje założeń projektantów czasów nieodległych. O tym co się udało zrealizować, oddalić, przegrać - każdy może sobie przemyśleć - dobrze to czy źle!? Tak mogło być!


Opracował i wybrał:
Ryszard Bryl





Objaśnienie i uzupełnienie od redakcji:


  • Piekarnia przy ul. 22 Października/Łazienkowska (czyli p. Stolarek), następnie w obiektach GS Łagów i prognoza na Chopina…

  • PTTK k/boiska sportowego na tzw. też cyplu – najpierw P. Janikowski, potem Zb. Ziółkowski – jako kierownicy…

  • Jeszcze kolejną formą wczasów w Łagowie Lubuskim lat 60-tych były wczasy letnie kolejarzy, w wagonach kolejowych, ustawionych na stacyjnej bocznicy, z całą konieczną prostotą, żywienia, zakupów, pichcenia po cygańsku lub żywienia według własnego wyboru lub w lokalach.

  • Ulica 22 Października ze względu na swoją długość, została podzielona administracyjnie na dwie ulice: 1 Lutego i Leona Pineckiego.






4 lutego 2016


Haus Brandenburg

Parkallee 14

15517 Fürstenwalde


Jesteśmy niezależnym, prywatnym pismem, które poszukuje materiałów i opisuje stary Lagow do 1945 r. i sprawy Łagowa po 1945 i obecne, łącząc także tematy regionalne. Pismo jest wydawane od 2009 r. w wersji papierowej jako „Klimaty Łagowskie, kwartalnik, oraz od 2015 od czerwca, jako strona internetowa _www.klimatylagowskie.pl.

Nieustannie poszukujemy tematów, współpracujemy z byłymi mieszkańcami Lagow, którzy 1x w roku przyjeżdżają do dawnych swoich miejsc zapamiętanych z dzieciństwa. Spotykamy się w Urzędzie Gminy u wójta i prywatnie jako grupa robocza polsko-niemiecka – H. Sommer, Christa Weidlich geb. Zajonczek, Annita Zajonzek – Müller i in. Łagów prowadzi też Izbę Pamięci gromadząc dawne fotografie, wspomnienia, opisy, broszury, książki, obrazy itp.

Aby konkretyzować tematy już poruszane i do których należy powracać, potrzebujemy nowych, lepszych informacji jakie mogły zachować się w Waszych zbiorach. Jeśli jest to możliwe, to proszę o odpowiedź na niżej podane pytania i czy można nadesłać kolejne:

  • W Łagowie jest dawny budynek Pastorhaus/Kinderhaus przy dawnej ul. Ring – ostatni mieszkaniec pastor Fr. Müller, potem emeryt do śmierci w 1934 zamieszkiwał na Tiergartenhöhe. Jaka była data wybudowania tej budowli, mówi się o 1842, podobnie jak w Poźrzadle/Spiegelberg – oba w rękach prywatnych, zadbane.

  • Dom Szewca do 1945r., szachulcowy na Ring – Podzamcze, teraz siedziba Izby Pamięci i Informacji Turystycznej – kiedy obudowano tymi domami Podzamcze, także w parku i przy Bramie Marchijskiej?

  • Kurhaus i Informacja Turystyczna dr Alhefelda do 1945r. przy ul. Joanniterstrasse, blisko pomnika, blisko sali gimnastycznej! Jak funkcjonowały te instytucje i jak dynamicznie od 1932r.? Od kiedy istnieje ten obiekt w miejscu opisywanym? Czas budowy.

  • Dzieje Stowarzyszenia – Męski Związek Gimnastyczny e.V. z w/w salą do ćwiczeń, I-szą plażą z 1920 roku i in. informacje o Zakładzie Kąpielowym Gimnastyków. Tutaj nie mamy żadnej wiedzy jak było! Sprawność działania, nazwiska, zawody, wyniki w Brandenburgii itp.?!

  • Wspomina się, że Lagow miał przy ul. Fußweg prywatny szpital (klinikę dziecięcą lub podobne) dr Krelle – po zakończeniu działań wojennych II – V 1945 mieściło się tam radzieckie wojskowe biuro GPU – NKWD rozliczające w okolicy osoby związane z SS, Wermachtem i in. ukrywające się i swoje związki z NSDAP. Jakie są fakty do 1945 roku – Mam „0” informacji.

  • Do kogo należały obszary Simonshöhe, Pottashütte blisko Buchmühle i Buchwald (teraz to na mapie góra Jemiołów) – kiedy kończył się tam dobry czas gospodarowania? Mam pocztówkę.

  • Czy folwark, kolonia Kalkofen był w administracji gminy Sternberg/Torzym, czy gminy Lagow/Łagów i od kiedy zaistniał na jeziorem Malz/Malcz. Jakie było przeznaczenie tego obszaru turystycznie już zagospodarowanego z działem gastronomii i pokoi gościnnych – komu podlegał ten obszar? (tereny prywatne, komunalne?) np. p. Gerlach?!

  • Interesuje naszą redakcję czas budowy i funkcjonowania oraz wykorzystania w codzienności młyna wodnego na rzece Łagowa – Grünower Mühle (data powstania, zdjęcie właściciela, technika mielenia), obszaru przyległego i gastronomii tam działającej.

  • W Gronowie przy stacji kolejowej, istniała budowla prawdopodobnie prywatna produkująca surowy spirytus dla przemysłu. Jak było ? W Polsce do lat 80-tych XX wieku była tam produkcja win owocowych z owoców pozyskiwanych z sadów rolniczych i od rolników indywidualnych. Budynki istnieją jako nieczynne i w rękach prywatnych do dnia dzisiejszego.

  • Nadal (od 2009 r.) red. „Klimatów Łagowskich” poszukuje zdjęcia stacji kolejowej Lagow przed jej pożarem w II 1945 r. Nic nie funkcjonuje w obiegu publicznym od 70-ciu lat!

Na te pytania chciałbym uzyskać nowe, wartościowe informacje gdyż coraz mniej jest osób, którzy jeszcze żyją z tamtego okresu. Czyli ubywa „młodzieży” 80+. Mam też kolejne pytania!

Te pytania zamierzam także umieścić w internecie, w „KŁ” w j. niemieckim.

Ten tekst skierowany do archiwum Haus Brandenburg potraktowałem tak, jakbym pisał i pytał pracowników UG Łagów, Izby Pamięci czy też mieszkańców Łagowa. Niestety to są ludzie i sprawy po 1945 i nie mają nic istotnego do powiedzenia o czasie do 1945 – ich tutaj nie było…

Liczę więc na Fürstenwalde, przychylność pracowników tam zatrudnionych chęć udostępniania wiadomości ze zbiorów archiwalnych. Mój zamiar, to opisywać to co tutaj było, pokazywać jak było, jak wyglądał dzień powszedni i tutaj realizowana tradycja. Tak jak wszędzie ona się tworzyła. Pytania o Łagów teraźniejszy kierowałem w III/2015 do wójta UG Łagów p. Czesława Kalbarczyka nie uzyskując odpowiedzi czyli pytania ponowimy i być może rozszerzymy realnie zakresowo. Jest o co pytać! Jest taki dobry czas, że trzeba poszukiwać wiadomości, wymieniać się nimi, przypominać jak było!


Pozdrawiam:
Ryszard Bryl









29 grudnia 2015


Łagów - Święta Bożego Narodzenia 2015 r.



Zwracamy się do Szanownych Czytelniĸów o nadsyłanie na pocztę elektroniczną Klimatów Łagowskich zdjęć fotograficznych dotyczących swiątecznego LAGOWA. Zdjęcia zostaną umieszczone na stronie Klimatów Łagowskich.


Zdjęcia wykonał:
Andrzej Mańkowski 2015 (9)
Ryszard Bryl 2012 (4)










3 września 2015


To warto wiedzieć


Apel do Pana Wójta gminy Łagów


Wystosowałem do UG i wójta Łagowa Pana Czesława Kalbarczyka w marcu 2015 roku pismo zawieszone pod koniec maja w internecie na stronie „KŁ”. I co?! Apel do Wójta

Otóż rozpoczyna się kolejny sezon turystyczny, wypoczynkowy w regionie i widzimy to, co widzieć się da.

Aby uchronić pamięć tego, co już przeminęło i przemija, aby pokazywać w kolejnych ekspozycjach co było, gdzie było, jak było, jak żyli okoliczni mieszkańcy, jak i gdzie pracowali do 1945 r. potrzeba aktywności. Jak osiedlali się, jak przystosowywali się tutaj po 1945 roku nowi przybysze, głównie osiedleńcy ze wschodu ale i innych stron Polski, trzeba działać – pokazywać, gromadzić, poszukiwać i przeglądać jeszcze raz komórki, strychy i piwnice. Apel do Wójta

Pokazywać starano się już nie pierwszy raz, usiłowano i to skutecznie stworzyć w Łagowie zbiory, przekazy, tłumaczenia, książki naukowe i powszechnie czytane ale poniemieckie, których jak się okazywało sporo zostało na Zamku Joannitów, w dawnym nadleśnictwie niemieckim i właśnie w piwnicach, na strychach, komórkach przydomowych. Upływ czasu pracował na niekorzyść, moda na starocie lat 70-80-tych spustoszył w/w miejsca, niechęć i niefrasobliwość powiększyła straty, a zbiorów mogłoby być więcej.

Apel do Wójta

Lata 90-te spowodowały upadek ochrony zbiorów, gromadzenia ich pod ciągle wtedy i teraz istniejącą Izbę Pamięci. Śmierć Pani Prezes Towarzystwa Przyjaciół Łagowa przewróciła w 1998 roku prawdopodobnie dobre przedsięwzięcia i wtedy to zniknęły nieewidencjonowane nigdzie zbiory. Prawdopodobnie jest tak i obecnie co chcę ustalić. Jeśli tak jest, to Łagów i jego społeczność nie nauczyła się nic – pomimo, że to tutaj w gminie jest centrum oświaty i kultury – od dziesięcioleci promujący w dorosłość kolejne roczniki miejscowych tutaj pozostających i idących w świat, jest tutaj szkoła. Apel do Wójta

Od 2011 roku, od dnia formalnego otwarcia ponownie nazwanej Izby Pamięci do lata 2015, kulawo, bez dynamiki, bez wspomnianej czytelnej ewidencji sporadycznie już spływających darów, tekstów, rzeczy materialnych niezbędnych w procesie gromadzenia regionaliów i muzealnictwa - Izba trwa jednak.Nadal ekspozycje winny być tematyczne i jest to możliwe przy zaangażowaniu opiekunów,wolontariuszy i woli lokalnych władz i mieszkańców Łagowa i okolic.

Czy nowy wójt, nowa władza funkcjonująca od jesieni 2014 roku już coś wykonała, czy pamięta, że lokalność, regionalność, to też sukces lub porażka tej miejscowości…

Do Łagowa, z taką lub inną władzą samorządową turysta i tak przyjedzie, ale warto, aby widział nowe, zachodzące zmiany w starym i nowym zarządzaniu samorządowym.

Apel do Wójta Apel do Wójta

Czy Łagów w 2014 i 2015 roku spełnia obietnice lokalne, te związane z 2011 rokiem – właśnie oglądamy realizację tu i teraz. Jakie będzie teraz 2015 – przyglądajmy się formując tę Izbę. Sięgajmy szerzej, gdzie indziej – pokazujmy lokalność – Skansen Maszyn Rolniczych w Jemiołowie, oznaczajmy miejsca historyczne w Łagowie i okolicy – jest co pokazywać!! Nadal potrzebna jest w Łagowie nowa, większa powierzchnia dla Izby Pamięci. Dotychczasowy budynek wymaga szczególnej opieki i remontu aby komponował się z odnowioną już Pastorówką.

Tym tekstem – rozbudowanym z „KŁ” nr 2/22/14/s.22/ sugerujemy aby Izba Pamięci była widoczna dla odwiedzających – pozostawiony szachulec zatynkowany, czy budynek odnowiony jak pobliska Pastorówka! I znowu decyzje na rok 2015/16 i znowu brak postępu. Decyzje mają powstać w woj. Urz. Ochrony Zabytków w Zielonej Górze i znowu strata roku.

Jak funkcjonowała w sezonie letnim 2014 Izba Pamięci nie chcemy pisać.

Sugerujemy jak powinna wyglądać Izba Pamięci dla odwiedzających i wówczas będzie wiadomo co i gdzie jest w Łagowie. Pora na podjęcie decyzji – pozostawiamy szachulec, czy ponownie zatynkujemy ?

Do Łagowa, do Urzędu Gminy przyjechaliśmy w dniu 16.06.2015 na XI-te spotkanie grupy roboczej polsko-niemieckiej, dawnych i obecnych mieszkańców tej miejscowości.

Apel do Wójta

Dzień powszedni, pochmurny, chłodny jak na czerwiec pokazuje, że Łagów stał się już tylko miejscowością turystyczną na pogodne weekendy. Dzień powszedni to niewykorzystywane miejsce dobrego odpoczynku, ale piszemy o faktach. Tak jest.

Obejrzeliśmy w przyzamkowym parku zrekonstruowany mur obronny, puste niestety i nieczynne lokale gastronomiczne, zauważyliśmy też puste ulice, bez wypoczywających gości.

Nawet na spotkanie z grupą niemieckich turystów-Łagowian było pusto – gorzej niż przed rokiem i nie jest to optymistyczny sygnał dla lokalności. Stoimy w miejscu – szkoda czasu!

Łagowska władza tak i ta, która odeszła jesienią 2014 i nowa stoi w miejscu – ta wypowiedź dotyczy podejmowania nowych punktów współpracy. To smuci. Współpraca, aktywność, wolontariat leży w Łagowie.

Pozorowane, statyczne ruchy i wypowiedzi to jest nic, to już było. Rodzi się obawa, że „ledwo się zaczęło, a już się skończyło.” Obym się mylił już drugi rok. Szkoda czasu… Apel do Wójta

Oczywiście w niepamięć idą obietnice poprzedniego wójta Ryszarda Oleszkiewicza m.in. o odbudowie starówki (jak mnie wybiorą – a nie wybrali), o tworzeniu miasta Łagów, o pijalni wód, miejskiej plaży itp. To przeszłość niezrealizowana, na to trzeba mieć grunty (a wyprzedano), plany, które zawisły w obietnicach. Dobrze, że nowy wójt nie opowiada bajek, ale też patrzymy czy w ogóle coś czyni w Łagowie i okolicy, czy zna osiągnięcia grupy roboczej, ustalenia i oczekiwania, a to co robi zaprzyjaźnione Nadleśnictwo Świebodzin i Leśnictwo Łagów. Co z nowymi oznakowaniami tras, punktów, miejsc ciekawych !

Goście z Niemiec w ramach wycieczkowych dni obejrzeli Izbę Pamięci przygotowaną po raz pierwszy, od otwarcia estetycznie i ze smakiem. Obejrzeliśmy wspólnie idąc śladami rodziny Zobeltitz na Ziemi Toporowskiej kościół, dawne ślady cmentarza przy nim, założenie parkowe i dwór (Herrenhaus) w Poźrzadle – Spiegelberg. To jak zwykle pokazywało duże zainteresowanie. Przybyła w tej wycieczce mieszkanka Spiegelberg, której rodzice byli pracownikami w rodzinie Zobeltitz. Seria wspomnień – to budujące obrazy, że tamte dzieci – teraz 80+ tak wiele pamiętają.

Grupa dawnych Łagowian w kolejne dni zwiedzała inne miejscowości Ziemi Torzymskiej – jak co roku odwiedzając wsie i miasteczka.

Ale w Łagowie też remontuje się i buduje od podstaw – aby przyjmować gości i tworzy się miejsca pracy. To jednak biznesy prywatne w granicach własnego ryzyka. Łagów to także likwidacja przedsięwzięć turystycznych, campingów, ośrodków szkolno-wypoczynkowych.


Tekst i zdjęcia:

Ryszard Bryl


^^ Do góry


Strona: [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]